Program rozwoju populacji kuropatwy na terenie szczecińskiego okręgu łowieckiego

Zarządzenie nr 4 Zarządu Głównego PZŁ

Zarządzenie nr 4

Zarządu Głównego Polskiego Związku Łowieckiego
Z dnia 23 września 2003 roku

W sprawie realizacji wytycznych zawartych w "Poradniku zagospodarowania łowisk polnych i gospodarowania podstawowymi gatunkami zwierzyny drobnej"

W związku z uchwałą Naczelnej Rady Łowieckiej z dnia 23.04.2002 roku w sprawie programów poprawy warunków bytowania i rozwoju kuropatwy i zająca szaraka, oraz wydanym, jako uzupełnienie do tych programów, "poradnikiem zagospodarowania łowisk polnych i gospodarowania podstawowymi gatunkami zwierzyny drobnej", biorąc pod uwagę konieczność zintensyfikowania działań określonych w tym "Poradniku ...", Zarząd Główny Polskiego Związku Łowieckiego zarządza co następuje:

I. ZAGOSPODAROWANIE ŁOWISK POLNYCH
1. Zobowiązuje się zarządy okręgowe PZŁ, aby we współpracy z komisjami hodowlanymi okręgowych rad łowieckich opracowały w terminie do 31 marca 2004 roku okręgowe programy zagospodarowania łowisk polnych i plany zasiedleń poszczególnymi gatunkami zwierzyny drobnej (do 2008 roku). Programy te powinny uwzględniać opracowania kół łowieckich dla poszczególnych obwodów łowieckich polnych oraz wytypowanych przez ZO PZŁ obwodów leśnych z sugestią, aby były to te obwody leśne, których zwarta powierzchnia polna przekracza 2000 ha. Z uwagi na powyższy termin zobowiązuje się zarządy okręgowe PZŁ do niezwłocznego przesłania do poszczególnych kół łowieckich stosownego druku "Program działań koła łowieckiego" (załącznik nr 1 do niniejszego zarządzenia).
2. Zarządy kół łowieckich w oparciu o wytyczne zawarte w "poradniku zagospodarowania łowisk polnych i gospodarowania podstawowymi gatunkami zwierzyny drobnej" oraz uwzględniając miejscowe warunki przyrodnicze zobowiązane są wypełnić przekazane im druki i odesłać je do właściwego, ze względu na położenie obwodu łowieckiego, zarządu okręgowego PZŁ, nie później niż do dnia 31 stycznia 2004 roku.
3. Zarządy okręgowe PZŁ, po sporządzeniu zestawień danych z obwodów łowieckich, uzupełniają je o zrealizowane lub planowane do realizacji inne przedsięwzięcia przewidywane w danym okręgu, w układzie rejonów hodowlanych, które będą dotyczyć zwłaszcza:
a) redukcji liczebności drapieżników (w tym przede wszystkim lisa);
b) ograniczenia kłusownictwa (likwidacja urządzeń kłusowniczych, organizacja akcji propagandowo-edukacyjnych, współpraca z młodzieżą szkolną, organami policji, samorządami, itp.);
c) zakresu i rozmiaru programów cząstkowych, odnoszących się do jednego lub niektórych gatunków (np. zasiedlania kuropatw, zajęcy, dzikich królików, bażantów);
d) wytyczenia rejonów intensywnej hodowli otwartej poszczególnych gatunków (np. bażanta, kuropatwy, itp.), na których będą podejmowane szczególne działania;
e) innych działań, uznanych przez zarząd okręgowy i komisję hodowlaną okręgowej rady łowieckiej za ważne dla danego okręgu, rejonu hodowlanego lub konkretnego gatunku.
4. Przyjęty przez zarząd okręgowy PZŁ i zatwierdzony przez okręgową radę łowiecką program należy przesłać do Zarządu Głównego PZŁ w terminie do dnia 30 kwietnia 2004 roku.
5. Przyjęte programy i osiągane wyniki powinny stanowić podstawowe dane do opracowywanych wieloletnich planów hodowlanych, a stopień ich realizacji powinien być brany pod uwagę przy ocenie kół łowieckich podczas ubiegania się o ponowne wydzierżawienie obwodu łowieckiego w 2007 roku.

II. INWENTARYZACJA
1. Inwentaryzacja zajęcy:
W obwodach, w których planuje się pozyskanie, wprowadza się obowiązek przeprowadzania corocznie dwukrotnej - wiosennej i jesiennej - inwentaryzacji zajęcy metodą taksacji pasowej.
Taksacja wiosenna powinna być wykonana w terminie do 10 marca; taksacja jesienna powinna być wykonana najpóźniej na 2 dni przed planowanym pierwszym polowaniem na zające.

2. Inwentaryzacja kuropatw:
W obwodach, w których planuje się pozyskanie, wprowadza się obowiązek przeprowadzania corocznie dwukrotnej - wiosennej i jesiennej - inwentaryzacji kuropatw.
Inwentaryzacja wiosenna powinna być wykonana do 10 marca; inwentaryzacja jesienna powinna być wykonana najpóźniej na 2 dni przed planowanym pierwszym polowaniem na kuropatwy.
Inwentaryzację kuropatw należy przeprowadzić wg. metody (metod) opisanych w cytowanym "Poradniku zagospodarowania ...".

3. W celu prawidłowego przeprowadzenia inwentaryzacji:
zobowiązuje się zarządy okręgowe PZŁ do:
- przekazania kołom łowieckim otrzymanych "Poradników zagospodarowania ..." (dotyczy to ZO PZŁ, które tego jeszcze nie uczyniły);
- przeprowadzenia, w przypadku uznania za konieczne, szkolenia przedstawicieli kół nt. Prawidłowego przeprowadzania taksacji pasowej oraz określenia wieku zająca po znamieniu Stroha.

III. Zobowiązuje się zarządy okręgowe do określenia minimalnego zagęszczenia, przy którym koła łowieckie będą planować pozyskanie zajęcy i kuropatw oraz określenia maksymalnego pozyskania w danym sezonie i obwodzie, w oparciu o wyniki inwentaryzacji przed okresem polowań.

IV. Zarządzenie wchodzi w życie z dniem 1 października 2003 roku.

Podpisał:
przewodniczący Zarządu Głównego PZŁ
dr Lech Bloch

Wstęp

[Do góry]

WSTĘP

Okręgowa Rada Łowiecka Polskiego Związku Łowieckiego w Szczecinie przekazuje do wszystkich kół łowieckich dzierżawiących obwody łowieckie na terenia okręgu szczecińskiego PZŁ "Program działań na lata 2007-2013 zmierzających do poprawy zagospodarowania łowisk polnych i gospodarowania podstawowymi gatunkami zwierzyny drobnej na terenie okręgu szczecińskiego PZŁ", wraz ze stosownymi uchwałami zobowiązującymi do jego realizacji. Konieczność przyjęcia do realizacji tego Programu wynika przede wszystkim ze złej sytuacji panującej zarówno w środowisku bytowania, jak i złej sytuacji poszczególnych populacji zwierząt łownych zaliczanych do zwierzyny drobnej. Program ma na celu jak najszybsze doprowadzenie, w miarę możliwości, do poprawy sytuacji na tym odcinku przyrodniczej gospodarki łowieckiej. Stąd też wymaga on nie tylko aktywnej realizacji, ale także odpowiedniego zrozumienia od strony ekologicznej i konieczności podejmowania wszelkich, daleko idących działań hodowlanych, ochronnych, edukacyjno-propagandowych, zarówno wśród społeczeństwa, jak i wszystkich myśliwych. Sami myśliwi powinni, jak nigdy dotąd, włączyć się aktywnie do realizacji niniejszego Programu mając na uwadze starą maksymę, mówiącą, że ten tylko poluje, kto hoduje i chroni zwierzynę oraz środowisko jej bytowania.

Wierni powyższej zasadzie, wypracowanej i sumiennie realizowanej przez naszych przodków, apelujemy za pośrednictwem walnych zgromadzeń, zarządów i komisji rewizyjnych kół łowieckich do wszystkich członków Polskiego Związku Łowieckiego o osobiste, aktywne włączenie się w realizację niniejszego Programu. Bezpośrednio od tego, w jaki sposób i w jakim zakresie będzie on zrealizowany, zależeć będzie, czy dzierżawione przez nasze koiła obwody będą zasobne w zwierzynę drobną. To od nas, szanowne koleżanki i koledzy, zależy, czy Ziemia Szczecińska, jej pola, łąki i bagniska, będą w przyszłości obfitowały w liczne populacje kuropatw, bażantów, zajęcy, dzikich królików i innych gatunków.

Na naszym terenie od 2004 roku realizowany jest z powodzeniem Program ratowania kuropatwy szarej w rejonie Gryficko-Trzebiatowskim. Poza tym niektóre z kół prowadzą akcje reintrodukcji kuropatwy w skali lokalnej. Inne koła łowieckie zasilają łowiska bażantem oraz dzikim królikiem. Koła łowieckie, które podjęły się tego trudu w pełni udowodniły, że możliwe jest podejmowanie, często szeroko zakrojonych, działań, nawet za cenę pewnych wyrzeczeń. Efekty są już miejscowo widoczne, ale będą jeszcze lepsze, jeśli przesiedlenia, a zwłaszcza działania hodowlano-ochronne będą prowadzone na większych obszarach, na większej ilości sąsiadujących ze sobą obwodów łowieckich. Jest to wskazanie nie tylko przyrodniczo-łowieckie, ale i koleżeńskie, gdyż zwierzęta nie uznają granic obwodów, które człowiek sztucznie wyznaczył. W efekcie migrują na sąsiednie tereny. Nie może być mowy o tym, że jedni myśliwi będą ciężko pracować na rzecz poprawy stanu zwierzyny drobnej, a w sąsiednich obwodach z ich pracy będą korzystać inni.

Oczekujemy zatem na jednoznaczne włączenie się w realizację przedstawionego tematu wszystkich działaczy i członków naszego Zrzeszenia w całym okręgu. Będzie to przede wszystkim dowodem naszego oddania dla podstawowych idei przyrodniczo-łowieckich. Udanej realizacji niniejszego Programu życzymy z całego serca całemu naszemu środowisku i wszystkim organom PZŁ na terenie okręgu szczecińskiego.

Okręgowa Rada Łowiecka
W Szczecinie

Zestawienie obwodów łowieckich objętych programem

[Do góry]

ZESTAWIENIE OBWODÓW ŁOWIECKICH ORAZ KÓŁ ŁOWIECKICH JE DZIERŻAWIĄCYCH, PRZEWIDZIANYCH DO UDZIAŁU W PROGRAMIE NA TERENIE OKRĘGU SZCZECIŃSKIEGO PZŁ WRAZ Z PODANIEM GATUNKÓW ZWIERZYNY DROBNEJ DOMINUJĄCYCH W TYCH OBWODACH

Wykaz kół łowieckich i obwodów objętym Programem w regionie pyrzyckim

LP	Nazwa Koła	Nr obwodu	Powierzchnia obwodu (ha)
LP	Nazwa Koła	Nr obwodu	Ogólna	Leśna	Pola i pozostała
1	„Hodowca” Dolice	219	8784	2095	6689
2	„WKŁ Sokół” Szczecin	222	12408	1331	11077
3	„Nemrod” Lipiany	257	12822	2244	10578
4	„Przepiórka” Pyrzyce	220 i 258	8810	167	8643
5	„Łoś” Pyrzyce	223	12485	251	12234
6	„Szarak” Szczecin	256	12413	1914	10499
7	„Orlik” Szczecin	270	5367	703	4664
8	„Eskulap” Stargard Szcz.	191	5952	198	5754
Razem			79041	8903	70138

Szacowana liczebność kuropatwy w obwodach objętych Programem w regionie pyrzyckim

LP	Nazwa Koła	Stan kuropatwy (liczba osobników)
LP	Nazwa Koła	1994/95	1999/00	2001/02	2002/03	2003/04	2004/05
1	„Hodowca” Dolice	20	-	-	20	20	15
2	„WKŁ Sokół” Szczecin	30	-	30	20	30	30
3	„Nemrod” Lipiany	220	35	15	20	60	60
4	„Przepiórka” Pyrzyce	200	140	45	140	98	46
5	„Łoś” Pyrzyce	27	58	77	50	101	30
6	„Szarak” Szczecin	200	70	55	38	60	80
7	„Orlik” Szczecin	15	20	-	-	5	20
8	„Eskulap” Stargard Szcz.	20	20	20	20	20	15
Razem		732	343	242	318	394	296

Szacowana liczebność zająca szaraka w obwodach objętym Programem w regionie pyrzyckim

LP	Nazwa Koła	Stan zająca (liczba osobników)
LP	Nazwa Koła	1994/95	1999/00	2001/02	2002/03	2003/04	2004/05
1	„Hodowca” Dolice	55	-	70	70	70	45
2	„WKŁ Sokół” Szczecin	60	60	50	50	50	70
3	„Nemrod” Lipiany	110	30	30	50	50	60
4	„Przepiórka” Pyrzyce	170	90	120	64	81	75
5	„Łoś” Pyrzyce	170	60	55	108	106	77
6	„Szarak” Szczecin	315	80	74	110	130	150
7	„Orlik” Szczecin	26	62	-	-	20	20
8	„Eskulap” Stargard Szcz.	20	40	15	15	20	20
Razem		926	422	414	467	527	517

Wykaz kół łowieckich i obwodów objętym Programem w regionie gryfickim

LP	Nazwa Koła	Nr obwodu	Powierzchnia obwodu (ha)
LP	Nazwa Koła	Nr obwodu	Ogólna	Leśna	Pola i pozostała
1	"KNIEJA" JAROMIN		8447	1303	9750
2	'REGA" GRYFICE		12315	3491	15806
3	'DZIK" GRYFICE		9940	3709	13649
4	'DĄB' ROGOWO		7017	2999	10016
5	"ŁOŚ' TRZEBIATÓW		12803	2246	15049
6	'ŁABĘDŹ' MRZEŻYNO		4420	2259	6679
7	'MOCZARY' SZCZECIN		5724	1453	7177
8	'ŻUBR' SZCZECIN		8372	7756	16128
9	'JELEŃ' KAMIEŃ POM.		9283	5027	14310
10	'BAŻANT' TRZEBIATÓW		9625	1584	11209
11	'ŻUBR' KAMIEŃ POM.		13690	4779	18469
Razem			101636	36606	138242

Szacowana liczebność kuropatwy w obwodach objętym Programem w regionie gryfickim

LP	Nazwa Koła	Stan kuropatwy (liczba osobników)
LP	Nazwa Koła	1994/95	1999/00	2001/02	2002/03	2003/04	2004/05
1	"KNIEJA" JAROMIN	290	225	125	110	68	194
2	'REGA" GRYFICE	-	150	80	80	70	80
3	"DZIK" GRYFICE	-	200	200	150	150	150
4	'DĄB' ROGOWO	15	-	-	60	70	100
5	"ŁOŚ' TRZEBIATÓW	-	40	54	144	116	102
6	'ŁABĘDŹ' MRZEŻYNO	15	-	-	39	36	80
7	'"MOCZARY' SZCZECIN	60	8	-	18	16	16
8	'ŻUBR' SZCZECIN	55	30	20	-	20	20
9	'JELEŃ' KAMIEŃ POM.	250	-	-	-	-	-
10	'BAŻANT' TRZEBIATÓW	140	40	10	10	10	10
11	'ŻUBR' KAMIEŃ POM.	120	30	60	30	50	60
Razem		945	723	549	641	606	812

Szacowana liczebność zająca szaraka w obwodach objętym Programem w regionie gryfickim

LP	Nazwa Koła	Stan zająca (liczba osobników)
LP	Nazwa Koła	1994/95	1999/00	2001/02	2002/03	2003/04	2004/05
1	"KNIEJA" JAROMIN	233	185	113	47	47	53
2	'REWGA" GRYFICE	-	100	40	30	30	50
3	'DZIK" GRYFICE	-	30	-	150	150	200
4	'DĄB' ROGOWO	-	-	-	18	18	30
5	ŁOŚ' TRZEBIATÓW	37	50	50	94	94	82
6	'ŁABĘDŹ' MRZEŻYNO	40	-	20	40	40	40
7	'MOCZARY' SZCZECIN	110	68	65	28	28	58
8	'ŻUBR' SZCZECIN	50	30	40	50	50	50
9	'JELEŃ' KAMIEŃ POM.	165	-	-	-	-	-
10	'BAŻANT' TRZEBIATÓW	45	80	-	40	40	40
11	'ŻUBR' KAMIEŃ POM.	85	60	80	40	40	50
Razem		765	603	408	537	537	673

Mapy rozmieszczenia obwodów


Aby zobaczyć powiększenie kliknij na mapę

Zagospodarowanie obwodów łowieckich

[Do góry]

ZAGOSPODAROWANIE OBWODÓW ŁOWIECKICH

1. Plan śródpolnych poletek łowieckich dla zwierzyny drobnej

Mając na uwadze konieczność stałego wzbogacania żeru naturalnego oraz polepszania warunków ochronnych dla zwierzyny drobnej, zwłaszcza w okresie zimy, dzierżawcy poszczególnych obwodów łowieckich (koła łowieckie) zobowiązane są do tworzenia i utrzymywania w należytej strukturze śródpolnych poletek łowieckich dla zwierzyny drobnej. Poszczególne koła łowieckie są zobowiązane do zinwentaryzowania istniejących poletek, a także, w razie ich niewystarczającej ilości, do zaplanowania w kolejnych kilku latach systematycznego zwiększania ich ilości i co zatem idzie areału ogólnego.
Przy opracowywaniu powyższego planu przyjęto, że klasyczne, jedno, poletko dla zwierzyny drobnej powinno mieć powierzchnię około 0,1 ha gruntów, na których są rośliny atrakcyjne dla poszczególnych gatunków i pozostawione jako żerowe na okres zimowy czyli nie skoszone. Wzór takowego poletka wraz z opisem jest przedstawiony na stronach 24-29 Przewodnika. Poletka takie mogę też stanowić skrawki (każdy o powierzchni 0,1 ha) większych upraw rolnych uprawianych przez rolników ale pozostawianych w formie nie skoszonej na okres zimowy (np. pszenica, kukurydza, jęczmień, łubin, rzepak itp.), za ewentualną opłatą uzgodnioną między stronami. Poletka tego typu stanowią wzbogacenie karmy naturalnej dla zajęcy, kuropatw, bażantów itd., więc na ich terenie powinno się je dodatkowo chronić przed drapieżnikami, z wyłączeniem jednak polowań na te gatunki zwierzyny drobnej. Poszczególne koła łowiecki powinny tworzyć każdego roku wcześniej zaplanowaną ilość poletek i traktować to jako konieczne minimum, jednak w miarę posiadanych środków dążyć do tworzenia ich w jak największej ilości.

2. Zakrzaczenia śródpolne

Bardzo ważną, niestety dotychczas prawie wcale nie docenianą, rolę dla stanów zwierzyny drobnej pełnią wszelkiego rodzaju zakrzaczenia i zadrzewienia śródpolne pod warunkiem, że spełniają one równorzędną, potrójną rolę, a mianowicie stanowią:
- bazę osłonową dla zwierzyny drobnej zarówno przed negatywnym wpływem zmiennych warunków atmosferycznych, jak i przed drapieżnikami (także skrzydlatymi);
- bazę pokarmową, w której zwierzyna drobna korzystać z owoców i nasion roślin stanowiących nierozerwalną całość tych zakrzaczeń;
- bazę noclegową, np. dla bażantów.

Z powyższych względów najlepiej jest wprowadzać gęste zakrzaczenia, które nie stanowią swego rodzaju "czatowni" dla drapieżników skrzydlatych, a poprzez odpowiednie zagęszczenie przy gruncie utrudniają także ich penetrację przez drapieżniki lądowe (zarówno lisy jak i zdziczałe psy i koty). Wszelkie dane techniczne w zakresie zakładania i pielęgnacji tego typu zakrzaczeń i zadrzewień znajdują się na stronach 11-24 Przewodnika.
Realizacja tego typu przedsięwzięć w przeszłości natrafiała z reguły na niezrozumienie różnego rodzaju władz dążących przede wszystkim do eliminacji wszelkich zadrzewień i zakrzaczeń śródpolnych w ramach melioracji gruntów rolnych oraz braku posiadania odpowiednich ilości gruntów przez koła łowieckie. Obecnie wykorzystując większą świadomość ekologiczną rolników, dostępne środki finansowe do zalesień, zadrzewień i zakrzaczeń przez różne fundusze unijne, przedstawione zagadnienie można śmielej realizować.
W związku z powyższym, poszczególne koła łowieckie zobowiązuje się do stworzenia wieloletniego, ambitnego planu działań w tym zakresie. Należy pamiętać, iż wszelkie działania w obrębie gruntów prywatnych (na miedzach, w remizach i wokół oczek śródpolnych) należy prowadzić po ustaleniu i za zgodą ich właścicieli.

3. Urządzenia łowieckie dla zwierzyny drobnej

a) lizawki do zadawania soli dla saren i zajęcy
Typowa, uniwersalna, lizawka dla saren i zajęcy przedstawiona jest na stronie zajęcy i możemy je zastąpić gryzawkami dla zajęcy (przy zastosowaniu przelicznika 2,5 gryzawki zamiast 1 lizawki) lub tzw. miotełkami solnymi (przy zastosowaniu przelicznika 5 miotełek zamiast 1 lizawki). Trzeba przy tym 35 Poradnika i taka też powinna być wystawiana przez wszystkie koła łowieckie w ilościach odpowiednich. Wystawiamy je tylko na terenach polnych i systematycznie uzupełniamy solą.
Docelowy przelicznik to 1 lizawka na każde 100 ha terenów polnych. W lesie natomiast ilości lizawek muszą być zgodne z wytycznymi dotyczącymi zagospodarowania łowisk leśnych. Uniwersalność lizawek polnych powoduje, że są one wykorzystywane zarówno przez sarnę, jak i zająca. 50% przewidzianych dla obwodu lizawek powinno być wystawianych w miejscach szczególnie penetrowanych przez sarny. Pozostałe 50% lizawek traktujemy jako wyłączne dla pamiętać, że lizawka dla zajęcy i saren lub gryzawka dla zajęcy mogą być wykorzystywane przez okres całego roku, natomiast miotełki solne przede wszystkim zimą, co przemawia raczej na ich niekorzyść. Temat niniejszy jest szczegółowo omówiony na stronach 33-36 Poradnika.

b) paśniki dla zajęcy
Dokarmianie zajęcy jest czynnością bardzo ważną, szczególnie zimą, a zwłaszcza podczas długotrwałego zalegania pokrywy śniegowej utrudniającej dostęp do żeru naturalnego. Niestety, w okresie ostatnich kilkudziesięciu lat zostało ono praktycznie zaniechane, ze szkodą dla tego gatunku. Zgodnie z wytycznymi Poradnika w tym zakresie, paśniki dla zajęcy powinny być w terenie wystawiane w odległości około 1000 m od siebie (daje to obsadę 1 paśnika na około 100 ha powierzchni polnej). Wskaźnik ten jest najbardziej prawidłowy w obwodach, gdzie wiosenne zagęszczenie zajęcy wynosi ponad 20 osobników na każde 100 ha. Dlatego też, dla obwodów o mniejszej liczebności zająca wskaźnik ten powinien być traktowany jako docelowy i należy zmierzać do niego w ciągu najbliższego dziesięciolecia. Liczba paśników w łowisku powinna być taka sama jak lizawek dla saren i zajęcy, co wynika z takiego samego przelicznika na jednostkę powierzchni polnej.
Zagadnienia techniczne są omówione na stronach 36-39 Poradnika, z zastrzeżeniem, że rycina nr 12 przedstawia niestety zły wymiar tzw. "kopicy przykrytej daszkiem", której szerokość powinna oscylować w granicach około 1 metra. Na ten fakt należy zwrócić uwagę na etapie budowy takich paśników. Pozostałe wymiary są podane prawidłowo.
Przy wystawianiu paśników dla zajęcy bardzo ważnym jest, aby pod wyłożoną karmą stosować odpowiedni podkład z chrustu aby zabezpieczyć karmę przed podmakaniem od gruntu.

c) budki do dokarmiania kuropatw
Ilość przygotowywanych jesienią i wystawianych zimą budek dla kuropatw jest ściśle uzależniona od liczebności tego gatunku w obwodzie łowieckim. Średnio powinna być to jedna budka na jedno stadko kuropatw. Musimy zdawać sobie sprawę z tego, że liczebność stadek może być bardzo różna (od kilku do około 20 osobników), jednak do wyliczeń przyjmuje się liczebność średnią stadka jako 10 osobników. Na podstawie liczeń wiosennych szacujemy liczebność stadek w następnej zimie ze wzoru:
X = A + 10% (przyrost) / 10
gdzie:
X - ilość stad przewidywana w nadchodzącej zimie
A - ilość kuropatw (osobników) wiosną

Przyjmując powyższe założenia, każdego roku, już wiosną po inwentaryzacji można zaplanować, ile budek dla kuropatw będziemy potrzebowali wykonać(przygotować) jesienią przed nadejściem zimy.
Całość procesu dokarmiania zimowego kuropatw należy realizować w oparciu o wytyczne Poradnika na stronach 39-43.

d) podsypy do dokarmiania bażantów
Zagospodarowując obwód łowiecki pod kątem dokarmiania bażantów, które musimy rozpocząć w momencie znikania upraw polowych (tj. od drugiej połowy września) i sukcesywnie prowadzić do czasu ruszenia wegetacji (czyli do przełomu marca i kwietnia), należy pamiętać o najważniejszych podstawowych parametrach:
- minimalna wielkość podstawowego podsypu powinna wynosić około 2 x 4 metra;
- jeden podsyp powinien przypadać na nie więcej jak 20 osobników bytujących w łowisku;
- poza podstawowym wzorem podsypu można i należy stosować, w zależności od możliwości koła łowieckiego i warunków terenowych, równoilegle inne urządzenia (podsypy z daszkiem dwuspadowym, podsypy magazyny, tzw. "szałasy" lub też paśniki automatyczne.

Do corocznego wyliczenia ilości podsypów, jakie powinny być wystawione i napełnione karmą w terenie, podobnie jak dla kuropatwy, stosujemy wzór:
X = A + 10% (przyrost) / 20
gdzie:
X - ilość podsypów dla bażantów
A - ilość bażantów wiosną (osobników)

Pomimo wyliczenia ilości potrzebnych do wykonania podsypów należy pamiętać, że w trakcie zimy, gdy panują bardzo złe warunki atmosferyczne, należy dodatkowo wystawiać następne tego typu urządzenia, wszędzie tam, gdzie obserwujemy występujące i poszukujące pożywienia bażanty. Całość przedsięwzięć w zakresie dokarmiania bażantów należy prowadzić zgodnie z wytycznymi podanymi na stronach 43-49 Poradnika.

e) woliery do przetrzymywania kuropatw i bażantów
Aby prawidłowo prowadzić gospodarkę łowiecką w zakresie zwierzyny drobnej należy, w każdym z obwodów łowieckich, gdzie występują ku temu odpowiednie warunki, posiadać stałą, dobrze zagospodarowaną i solidnie wykonaną wolierę. Mogą one być także budowane w obwodach o potencjalnie dobrym stanie zwierzyny drobnej, natomiast w obwodach typowo leśnych takie działania należy uznać za bezcelowe.
Woliera powinna być tak zaprojektowana, aby z jednej strony mogła ona służyć zimowemu przetrzymywaniu i adaptacji w terenie kuropatw, a w miarę potrzeby również adaptacji bażantów. Powinna ona mieć powierzchnię około 100 m kw. Ogrodzenie należy wykonać bądź to na fundamencie bądź też z siatki wkopanej w ziemię na około 0,5 m. Ponad powierzchnią ziemi, na wysokości około 1 metra, ogrodzenie powinno być stałe (z desek, różnego rodzaju płyt itp.). Powyżej, kolejny 1 metr wysokości ogrodzenia powinien być z siatki (najlepiej o oczkach 2x2 cm). Z góry woliera powinna być przykryta siatką stylonową, z jednoczesną możliwością podwieszenia od wewnątrz następnej siatki (w przypadku przetrzymywania kuropatw). Na ścianach woliery powinien być dodatkowo zainstalowany pastuch elektryczny, w celu zabezpieczenia przed dostępem tzw. drapieżników pazurkowych. Usytuowanie woliery powinno w pełni zabezpieczać przed bezpośrednim dostępem w jej okolice drobiu, psów, kotów itd.
Poza wymienionymi wolierami dla ptactwa, należy także wystawiać woliery do hodowli i wsiedlania dzikich królików i zajęcy. Przy podejmowaniu tego typu przedsięwzięć należy posiłkować się wskazaniami zamieszczonymi na stronach 114-115 i 130-133 Poradnika oraz bieżącymi wytycznymi Zarządu Okręgowego PZŁ.

f) zalecane wsiedlenia podstawowych gatunków zaliczanych do zwierzyny drobnej
Aby udzielić wszelkiej pomocy poszczególnym gatunkom zwierzyny drobnej, której populacje zostały zachwiane w przeszłości przez różne negatywne czynniki, należy prowadzić stałe i systematyczne wsiedlanie osobników pochodzących z hodowli zamkniętych bądź też z odłowów i przesiedleń. Działania te będą przynosiły spodziewane efekty, gdy:
- w odpowiedni sposób przygotujemy łowisko, szczególnie przez stosowną redukcję drapieżników, urozmaicenie naturalnej bazy pokarmowej (np. śródpolne poletka dla zwierzyny drobnej), dobrze zagospodarujemy teren (np. przez odpowiednią ilość paśników), przygotujemy odpowiednią bazę adaptacyjną (woliery) i prawidłowo przeprowadzimy sam proces zasiedlania;
- wsiedlanie przeprowadzamy w pełnej zgodzie z zaleceniami i wymogami wynikającymi z biologicznych cech danego gatunku;
- do wsiedlania używamy stosownej ilości osobników (np. nie mniej niż 50 kuropatw, 100 bażantów, 20 dzikich królików itd.).

Jednym z podstawowych warunków prowadzonych wsiedleń jest prowadzenie ich w zakresie wielkopowierzchniowym, gdyż zmniejsza to presję drapieżników (efekt rozproszenia) powodując mniejszą redukcję wpuszczanych zwierząt. W świetle powyższego, należy prowadzić wsiedlenia przez wszystkie kołamłowieckie objęte niniejszym Programem w interesie zwierzyny i samych myśliwych.

Kynologia myśliwska

[Do góry]

KYNOLOGIA MYŚLIWSKA

Poza prawidłowym zagospodarowaniem łowisk polnych, niezmiernie ważnym aspektem jest posiadanie przez poszczególne koła łowieckie odpowiedniej ilości dobrze wyszkolonych psów myśliwskich, przede wszystkim z grupy legawych i norowców. Są one niezwykle pomocne przy inwentaryzacji kuropatw na przełomie sierpnia i września. Konieczne jest również posiadanie dobrze wyszkolonych norowców do prowadzenia stałej redukcji drapieżników. Psy te są ponadto potrzebne do wiosennego przepędzania upraw przeznaczonych do skoszenia na siano (np. traw, lucerny, koniczyny i seradeli) w celu odnalezienia w tych uprawach gniazd, a następnie ich zabezpieczenia (w ścisłej współpracy z właścicielem uprawy) lub podebrania jaj i przeniesienia ich do inkubatora w celu dokonania wylęgu, wychowy młodych i wpuszczenia ich do łowiska. Zatem dobrze wyszkolone (ułożone), rasowe (rodowodowe) psy myśliwskie muszą stanowić nieodłączny element prawidłowego prowadzenia gospodarki łowieckiej poszczególnymi gatunkami zwierzyny drobnej.
W powyższym zakresie, np. w Czechach i na Słowacji, już od bardzo dawna obowiązują szczegółowe normy, wg których na każde i rozpoczęte 500 ha obwodu polnego, dzierżawca musi posiadać minimum jednego wyżła, a w obwodach leśnych z przeważającą ilością zwierzyny drobnej, na każde i rozpoczęte 1000 ha obwodu jednego wyżła i jednego norowca. Ponieważ u nas aktualnie ilość posiadanych psów daleko odbiega od norm naszych sąsiadów, należy na terenie każdego obwodu łowieckiego przyjąć stopniowe dochodzenie do takiego stanu, aby docelowo osiągnąć liczebność psów w granicach: 1 pies legawy na około 1500 ha powierzchni polnej obwodu i 1 norowiec na około 1500 ha powierzchni ogólnej obwodu. Należy przy tym dążyć do tego, aby psy te były rasowe, rodowodowe i miały zaliczone próby pracy oraz wzięły udział przynajmniej w jednym konkursie, minimum rangi regionalnej lub wojewódzkiej.

Wytyczne do prowadzenia inwentaryzacji zajęcy i kuropatw oraz stosowane przeliczniki

[Do góry]

WYTYCZNE
do przeprowadzania inwentaryzacji zająca i kuropatwy metodą taksacji pasowej

W celu uzyskania wiarygodnych, przynajmniej kilkuletnich, danych porównawczych w zakresie liczebności zająca i kuropatwy, koniecznym jest coroczne przeprowadzanie stosownej inwentaryzacji tych gatunków. Z dotychczas stosowanych sposobów, najlepszym jest inwentaryzacja metodą taksacji pasowej, realizowana zarówno wiosną, jak i jesienią na tych samych, na stałe wyznaczonych w terenie pasach taksacyjnych. Metoda ta jest o tyle dobra, że obydwa te gatunki można liczyć w ramach tej samej inwentaryzacji, a więc nie jest aż tak bardzo pracochłonna oraz nie wymaga angażowania wszystkich ani też większości członków koła łowieckiego. Aby przedsięwzięcie to przyniosło oczekiwany skutek, całość spraw związanych z jego realizacją należy przeprowadzić w określony sposób.

Prace przygotowawcze
Przed przystąpieniem do przeprowadzenia zaplanowanej inwentaryzacji, należy w pierwszej kolejności zaopatrzyć się w mapę obwodu łowieckiego. Na tej mapie należy wyznaczyć stałe trasy przebiegu pasów taksacyjnych. Przy wyznaczaniu pasa taksacyjnego należy pamiętać, aby jego trasa była zorientowana o charakterystyczne punkty w terenie np. kościół, krzyż, figurka, sklep, pojedyncze drzewo, mała remiza, pojedyncze zabudowanie itd. Pozwoli to na stałe zachowanie tej samej trasy przebiegu pasów taksacyjnych w następnych latach, co jest niezbędne dla tworzenia obiektywnych danych porównawczych.
Przy planowaniu tras przebiegu pasów taksacyjnych należy pamiętać, aby obejmowały one możliwie wszystkie warianty środowisk występujące w obwodzie łowieckim (oziminy, rzepaki, łąki, orki, zakrzewienia, pobliża dróg i zabudowań itp.). Ponadto należy zachować następujące parametry:
a) pas taksacyjny przy taksacji zająca musi mieć szerokość 100 m;
b) pas taksacyjny przy taksacji kuropatwy musi mieć szerokość 200 m;
c) długość pasów taksacyjnych jest ściśle uzależniona od powierzchni obwodu łowieckiego i powinna być tak dobrana i wyznaczona, aby powierzchnia wszystkich pasów taksacyjnych wynosiła:
- 5% ogólnej powierzchni obwodu łowieckiego w przypadku inwentaryzacji zająca, np. przy powierzchni obwodu wynoszącej 3000 ha, długość pasów taksacyjnych wyniesie 15 km, przy powierzchni 4000 ha - 20 km, przy powierzchni 5000 ha - 25 km, 6000 ha - 30 km itd.
- 10% ogólnej powierzchni obwodu łowieckiego w przypadku inwentaryzacji kuropatwy. Długość pasów taksacyjnych wyniesie tyle samo, co w przypadku inwentaryzacji zająca.

Realizacja inwentaryzacji w terenie
Do realizacji tej metody inwentaryzacji w terenie jest potrzebnych w terenie 9 ludzi, w tym 7 do przeprowadzania wyłącznie inwentaryzacji zająca. Dodatkowych dwóch potrzebujemy do liczenia zarówno zająca, jak i kuropatwy, o ile prowadzimy jednocześnie taksację tych dwóch gatunków. W celu wykonania tego zabiegu, na pasie taksacyjnym w odniesieniu do zająca (szerokość 100 m) ustawiamy 7 osób w jednakowych odstępach (po około 16,66 m od siebie). Dla ułatwienia można pomiędzy taksatorami (płoszycielami) zastosować linkę lub sznurek, co jest bardzo ważne ze względu na konieczność utrzymania mniej więcej stałej szerokości pasa taksacyjnego (łącznie 100 m) i odległości pomiędzy taksatorami w czasie marszu. Zastosowane linki lub sznurek mogą być podzielone np. na dwa odcinki po 50 m lub nawet na 6 odcinków (po 16,66 m), co ułatwia pokonywanie różnego rodzaju przeszkód terenowych.
W odniesieniu do kuropatwy szerokość pasa taksacyjnego musi być 200 m. Dlatego też do ustawionych 7 ludzi (ława o szerokości 100 m do liczenia zająca) dostawiamy dodatkowych dwóch w odległości 50 m po obu stronach pasa.
Po rozstawieniu taksatorów (płoszycieli) wyruszają oni w wyznaczonym (zgodnie z wcześniej zaplanowanym na mapie) kierunku. Środkowy taksator w trakcie inwentaryzacji prowadzi obsługę administracyjną tego przedsięwzięcia - notuje wszystkie podnoszące się zające z pasa o szerokości 100 m i kuropatwy z pasa o szerokości 200 m. Stąd też bardzo ważnym jest szczegółowe obserwowanie podnoszonych osobników na poszczególnych pasach taksacyjnych przez płoszycieli idących na pozycjach skrajnych pasa. Osobników podnoszonych poza pasem taksacyjnym (zajęcy poza pasem 100 m, a kuropatwy poza pasem 200 m) nie notujemy w wykazie napotkanej zwierzyny.

Wyliczenia
Po przejściu wyznaczonego pasa taksacyjnego, na podstawie sporządzonych notatek (wykazu podniesionych zajęcy i kuropatw) przystępujemy do dokonania wyliczeń, w wyniku których uzyskamy ilość zwierząt tych gatunków w przeliczeniu na 100 ha powierzchni obwodu, a także bezwzględną ich ilość na terenie całego obwodu łowieckiego. W tym celu stosujemy następujące zasady:

a) Ilość zajęcy na 100 ha powierzchni obwodu łowieckiego:

Liczbę zanotowanych zajęcy, które podniosły się z pasa taksacyjnego o szerokości 100 m dzielimy przez liczbę przebytych kilometrów trasy pasa taksacyjnego i mnożymy przez 10. Wykonujemy to wg wzoru:

X = A/B · 10
gdzie:
X - średnie zagęszczenie zajęcy na 100 ha obwodu
A - ilość napotkanych zajęcy
B - ilość przebytych kilometrów

Po dokonanych wyliczeniach, zagęszczenie zajęcy należy uznać za:
- dobre - powyżej 20 osobników/100 ha
- średnie - 10-20 osobników/100 ha
- słabe - 5-10 osobników/100 ha
- bardzo słabe - poniżej 5 osobników/100 ha

b) Ilość zajęcy na całej powierzchni obwodu łowieckiego:

Średnie zagęszczenie zajęcy na 100 ha powierzchni mnożymy przez wielkość powierzchni obwodu łowieckiego (wyrażoną w setnych, np. obwód o powierzchni 5480 ha = 54,8), następnie od otrzymanego wyniku odejmujemy 30% (20% z tej sumy stanowi tzw. błąd perspektywy, gdyż część zajęcy podnoszonych jest daleko przed taksatorami, a już poza pasem taksacyjnym i wliczana jest nieświadomie do wyników inwentaryzacji. Zdarza się to zwłaszcza podczas suchej i mroźnej pogody. Dalsze 10% wynika z konieczności zastosowania tzw. współczynnika redukcyjnego określonego w wyniku badań naukowych. Wynika on z tego, że część łowiska nie jest użytkowana pod względem łowieckim). Wynik obliczamy wg wzoru:

X = A · B - 30%
gdzie:
X - ilość zajęcy na terenie całego obwodu
A - ilość zajęcy na 100 ha powierzchni obwodu
B - całkowita powierzchnia obwodu (w setnych)

lub inaczej:

X = A · B / 100 - 30%
gdzie:
X - ilość zajęcy na terenie całego obwodu
A - ilość zajęcy na 100 ha powierzchni obwodu
B - całkowita powierzchnia obwodu (w ha)

c) Stan kuropatw na 100 ha:

Wyliczenia przeprowadzamy w podobny sposób, jak przy obliczaniu zagęszczenia zajęcy na 100 ha, tyle tylko, że we wzorze stosujemy mnożnik 5:

X = A/B · 5
gdzie:
X - średnie zagęszczenie kuropatw na 100 ha obwodu
A - ilość napotkanych kuropatw
B - ilość przebytych kilometrów

Po dokonanych wyliczeniach zagęszczenie kuropatw w łowisku możemy uznać za:
- bardzo dobre - powyżej 20 osobników/100 ha
- dobre - 15-20 osobników/100 ha
- średnie - 10-15 osobników/100 ha
- słabe - 5-10 osobników/100 ha
- krytyczne - poniżej 5 osobników/100 ha

d) ilość kuropatw na całej powierzchni obwodu łowieckiego:

Wyliczenie ilości kuropatw na całej powierzchni obwodu osiągamy poprzez zastosowanie wzoru:

X = A · B / 100
gdzie:
X - ilość kuropatw na terenie całego obwodu
A - ilość kuropatw na 100 ha powierzchni obwodu
B - całkowita powierzchnia obwodu (w ha)

Udokumentowanie przeprowadzonej inwentaryzacji zajęcy i kuropatw metodą taksacji pasowej
Z przeprowadzonych czynności inwentaryzacyjnych sporządzamy stosowny protokół, którego wzór podajemy poniżej.

Wzór protokołu

[Do góry]

............................................. /WZÓR/
(pieczątka koła łowieckiego)

PROTOKÓŁ

z przeprowadzonej w dniu ....................inwentaryzacji zająca/kuropatwy, metodą taksacji pasowej na terenie obwodu łowieckiego nr ............, dzierżawionego przez Koło Łowieckie nr ....... ............................................... w ...............................

Komisja w składzie:
1. .................................................
2. .................................................
3. .................................................

na podstawie danych źródłowych stwierdza, że w wyniku przeprowadzonej inwentaryzacji zająca/kuropatwy metodą taksacji pasowej na terenie obwodu łowieckiego nr ............. ustalono:
- stan zajęcy na 100 ha wynosi ............. osobników/100ha
- stan zajęcy na całej powierzchni obwodu wynosi .............osobników
- stan kuropatw na 100 ha wynosi ............. osobników/100ha
- stan kuropatw na całej powierzchni obwodu wynosi ............... osobników

Powyższe ilości, jako zgodne ze stanem rzeczywistym przyjmuje się do rocznego planu łowieckiego na 20.../20... rok gospodarczy, jako stan na dzień 15 marca 20.... roku.

.........................., dnia .................. r.
(miejscowość) (data)

Podpisy członków komisji:
1. ..............................................

2. ..............................................

3. ..............................................

wskazania dodatkowe
Inwentaryzacja zająca i kuropatwy metodą taksacji pasowej powinna być przeprowadzona dwukrotnie w trakcie każdego łowieckiego roku gospodarczego. Pierwszy raz w okresie miesiąca października (w drugiej połowie, przed sezonem rozpoczęcia pozyskania zajęcy - w celu stwierdzenia stanu liczebności przed okresem polowań) i drugi raz na przełomie stycznia i lutego (przed okresem łączenia się kuropatw w pary) - w celu stwierdzenia stanu liczebności przed okresem rozrodu. W przypadku dotyczącym tylko zająca, taksację tę można przeprowadzić jeszcze w marcu. Zastosowanie takiego systemu pozwoli na prowadzenie stałej kontroli liczebności w trakcie całego roku kalendarzowego, a to z kolei ukaże nam zarówno wpływ pozyskania, jak i strat zimowych na stan pogłowia tych gatunków na przestrzeni roku. To z kolei daje nam pełne podstawy do podejmowania konkretnych decyzji w zakresie hodowlano-gospodarczym, mających na celu kontrolowane, bez szkody dla poszczególnych populacji wprowadzanie stosownego (w zależności od warunków panujących w danym terenie) oraz ewentualnych reintrodukcji mających na celu odbudowę pogłowia lub zwiększenie liczebności.
W odniesieniu do kuropatw wskazanym jest potwierdzenie uzyskiwanych wyników w trakcie taksacji pasowej poprzez liczenie ilości stad i ich liczebności na śniegu w styczniu. W tym zakresie należy wykorzystywać każdy moment zalegania pokrywy śniegowej na całej powierzchni polnej obwodu. Zabieg ten najlepiej jest wykonywać poprzez podzielenie obszaru obwodu na części (łowiska) i do każdej z nich przypisać określona liczbę członków koła łowieckiego we wszystkich tych łowiskach przeprowadzą liczenie napotkanych stad kuropatw i ich liczebności. Bardzo ważnym jest, aby czynności te zostały wykonane na terenie całego obwodu łowieckiego w tym samym dniu i czasie.
Ze względu na skryty tryb życia kuropatw, policzenie ich wiosną na powierzchni całego obwodu jest praktycznie niemożliwe. Należy więc posłużyć się metodą pośrednią, licząc kuropatwy na części terenu a następnie przeliczyć uzyskane wyniki na całą powierzchnię obwodu. Najłatwiejsza metoda oceny liczebności (zagęszczenia) wiosennej polega na jednorazowym liczeniu odzywających się samców, słyszanych rano lub wieczorem z wybranych punktów terenowych, przy czym liczba tych punktów musi wynosić przynajmniej 1 na każde 500 ha obwodu. Zagęszczenie wiosenne kuropatw wylicza się ze średniej liczby samców stwierdzonych w punktach liczeń (S) wg wzoru: ZW = 1,45 · S1,16. Dalej należy pomnożyć otrzymane zagęszczenie par przez 2,1, dzięki czemu otrzymamy zagęszczenie osobników na 100 ha obwodu. Na tej podstawie można już wyliczyć prawdopodobne zagęszczenie i liczebność na początku sezonu polowań, mnożąc stany wiosenne (w osobnikach) przez przeciętny wskaźnik przyrostu wynoszący 2,3.
W odniesieniu do zająca bardzo ważnym (poza wynikami taksacji pasowej) jest ustalenie struktury wiekowej populacji na podstawie oględzin wszystkich, pozyskiwanych podczas pierwszych polowań osobników (najpóźniej do końca listopada). W tym też celu musimy stwierdzić procentowy udział w populacji zajęcy młodych, urodzonych od ostatniej wiosny do okresu polowań. Aby powyższego dokonać, zające ułożone po polowaniu na pokocie należy sprawdzić pod kątem posiadania przez nie znamienia Stroha - charakterystycznego zgrubienia na zewnętrznej części kości łokciowej u młodych zajęcy (około 1 cm powyżej nadgarstka na przednim skoku). Aby dokonać tego sprawdzenia, należy podnieść zająca za tylne skoki, a drugą ręką wymacywać obecność owego zgrubienia. Jeżeli stwierdzimy zgrubienie, to zając jest młody (maksimum do 8-9 miesięcy). Jeżeli nie stwierdzimy jego obecności, to zając jest stary (przynajmniej w drugim roku życia). Wyniki oględzin należy zanotować w protokole z polowania zbiorowego i wykorzystać je do dalszego postępowania w celu podjęcia właściwej decyzji o rozmiarze pozyskania w dalszej części sezonu, według poniższych wskazań:
- jeżeli stwierdzimy, że wśród pozyskanych zajęcy jest około 30-50% zajęcy młodych, świadczy to o prawidłowej strukturze wiekowej populacji i pozyskanie może być dalej prowadzone;
- jeżeli stwierdzimy, że wśród pozyskanych zajęcy jest mniej niż 30% zajęcy młodych, świadczy to o niekorzystnym roku w rozwoju populacji i jeśli stan ogólny w porównaniu z latami poprzednimi na danym terenie jest niższy, wówczas należy wstrzymać dalsze pozyskanie.

Zalecane rozmiary pozyskania zwierzyny drobnej

[Do góry

ZALECANE ROZMIARY POZYSKANIA

W przeszłości, mniej więcej do końca lat 70. XX wieku, gdy mieliśmy do czynienia z tzw. dobrymi stanami zwierzyny drobnej, zalecano prowadzenia pozyskania na poziomie 20% stanu wiosennego poszczególnych gatunków. Niestety, od wielu już lat pogłowie zajęcy, kuropatw i bażantów maleje. Aktualnie mamy do czynienia z niespotykanym wcześniej, niskim, poziomem ich liczebności. Stąd też pozyskanie również uległo zmniejszeniu, a w wielu przypadkach zaniechaniu lub wstrzymaniu. Dlatego też na terenie okręgu szczecińskiego wprowadzono następujące zalecenia do polowań:
W odniesieniu do zająca
Pozyskanie tego gatunku jest bardzo ściśle uzależnione od wyników prawidłowo przeprowadzonej taksacji pasowej oraz wyników badania wieku osobników pozyskanych w listopadzie i powinno kształtować się na poziomie:
- przy stanie do 5 osobników /100 ha - pozyskanie należy wstrzymać
- 5-10 osobników/ 100 ha - pozyskanie może być prowadzone ale na poziomie nie większym niż 10% stanu jesiennego
- 10-20 osobników/ 100 ha - pozyskanie na poziomie do 15% stanu jesiennego populacji
- przy stanie powyżej 20 osobników/ 100 ha - można prowadzić pozyskanie na poziomi do 20% stanu jesiennego populacji

Niezależnie od powyższego, jeżeli podczas pierwszych polowań na zająca w listopadzie stwierdzimy, że wśród pozyskanych zajęcy, zające młode stanowią:
- około 30-50% - wówczas w każdym z w/w przedziałów maksymalny poziom pozyskania należy zmniejszyć o 5%.
- Mniej niż 30%, a stan inwentaryzacyjny jest równy lub mniejszy niż w roku poprzednim, wówczas pozyskanie powinno być wstrzymane (przy stanie mniejszym niż 10 osobników/ 100 ha obwodu) lub ograniczone (do 5% stanu jesiennego przy stanie 10-20 os./ 100 ha oraz do 10% stanu jesiennego przy stanie powyżej 20 os./ 100 ha).

W odniesieniu do kuropatwy
Ze względu na bardzo niskie stany kuropatw i prowadzone programy ratowania gatunku, pozyskanie na terenie okręgu szczecińskiego nie odbywa się. Będzie można do niego przystąpić dopiero po dokonaniu głębokich analiz w kolejnych latach gospodarczych, gdy wyniki reintrodukcji poparte rzetelną inwentaryzacją będą zadawalające. Wówczas rozmiar i zasady ewentualnego pozyskania kuropatwy zostaną ustalone przez Zarząd Okręgowy PZŁ oraz Komisję Hodowlaną i Ochrony Środowiska ORŁ, co zostanie podane do wiadomości kołom łowieckim w stosownym czasie.

W odniesieniu do bażanta
Pozyskanie tego gatunku jest ściśle uzależnione od jego stanu ilościowego oraz od wielkości dokonywanych przez poszczególne koła łowieckie wsiedleń. Trzeba jednak pamiętać, że gatunek ten, chyba jak żaden inny, wbrew pozorom i wyrobionym, zwłaszcza wśród starszych myśliwych, poglądom, nie znosi zbyt częstego niepokoju, na który składają się chociażby częste polowania. Stąd też należy kierować się przede wszystkim następującymi zasadami, wypracowanymi jeszcze przed II wojną światową:
- przy bardzo słabych stanach liczebnych gatunku, gdy podczas jednego polowania zbiorowego na 1 myśliwego przypada nie więcej niż 1 pozyskany osobnik - dalsze pozyskanie powinno być wstrzymane;
- przy słabych stanach liczebnych, gdy na polowaniach zbiorowych na 1 myśliwego przypadają nie więcej niż 1-3 pozyskane ptaki - dalsze pozyskanie powinno być prowadzone nie częściej niż raz na 2 miesiące (maksymalnie 3 polowania w sezonie);
- przy dobrych stanach bażantów, gdy na polowaniu zbiorowym na 1 myśliwego przypada 3-5 pozyskanych ptaków - polowania nie powinny odbywać się częściej niż raz w miesiącu (maksymalnie 5 polowań w sezonie);
- przy bardzo dobrych stanach liczebnych, gdy na polowaniu zbiorowym pozyskuje się więcej niż 5 bażantów na 1 polującego - polowania zbiorowe nie powinny być częstsze niż raz na 2 tygodnie (maksymalnie 10 polowań w sezonie).

Te same zasady dotyczą również polowań indywidualnych. Stąd tez niezmiernie ważnym jest wyznaczenie przez zarząd koła łowieckiego konkretnych dni, w których będą się odbywać polowania, bezwzględnie zachowując powyżej opisane zasady w taki sposób, aby polowania zbiorowe i indywidualne w wyznaczone dni nie naruszały opisanych przerw pomiędzy poszczególnymi polowaniami w danym rejonie obwodu łowieckiego.

Redukcja drapieżników

[Do góry]

REDUKCJA DRAPIEŻNIKÓW

Jak nigdy dotąd koniecznym jest prowadzenie stałego i konsekwentnego pozyskania drapieżników, a szczególnie lisów, jenotów, norek amerykańskich, a także zdziczałych psów i kotów. Nowym, obcym naszej faunie gatunkiem, jest szop pracz, który również powinien podlegać maksymalnej redukcji. Czynić to należy w pełnej zgodzie z obowiązującymi przepisami prawnymi w tym zakresie, mając jednocześnie na uwadze dużą potrzebę ograniczania ich liczebności. Szczególnym, często nie doszacowanym, zagrożeniem dla stanów zwierzyny drobnej jest jenot, a zwłaszcza lis. W zakresie redukcji tych gatunków potrzebna jest pełna konsolidacja wszystkich kół łowieckich i wszystkich myśliwych w kierunku maksymalizacji pozyskania tych gatunków. Dlatego też koła łowieckie, w których pozyskanie to wynosi poniżej 6 osobników na każde 1000 ha powierzchni obwodu, zobowiązane są zintensyfikować odstrzał do minimum 7 osobników/ 1000 ha, a koła wykazujące liczebność lisa większą niż średnia okręgowa do 10 osobników na 100 ha. Aby to osiągnąć, zaleca się przede wszystkim przestrzeganie następujących zasad:
- łowczy kół łowieckich zobowiązani są, przy okazji wystawiania zezwolenia na polowanie indywidualne na gatunki inne niż drapieżne, do wpisywania w nie także drapieżników (w przypadku lisa i jenota należy myśliwemu wpisać większą liczbę sztuk a nie np. 1);
- podczas wszystkich polowań zbiorowych, bez względu na jaki gatunek polowanie jest organizowane, należy zawsze zezwalać także na odstrzał drapieżników;
- w styczniu i lutym, we wszystkie soboty i niedziele, należy organizować oddzielne polowania zbiorowe (grupowe);
- jak najszybciej doprowadzić do posiadania przez myśliwych niezbędnej ilości psów norowców, z którymi, po odpowiednim wyszkoleniu, należy przeprowadzić szczegółową kontrolę wszystkich lisich nor. Czynić to należy nie rzadziej niż raz na dwa tygodnie, a najlepiej częściej;
- myśliwych szczególnie przykładających się w tępieniu drapieżników należy premiować, np. dodatkowymi upoważnieniami na odstrzał indywidualny, zwłaszcza zwierzyny trofeowej, zaliczaniem godzin na poczet prac gospodarczych lub premiami finansowymi;
- wprowadzać w zakresie koła łowieckiego wszelkiego rodzaju dodatkowe bodźce mające na celu szczególne zachęcenie myśliwych do pozyskiwania drapieżników, np. przez współzawodnictwo o tytuł króla polowań na drapieżniki itp.;
- wykonywać zgodne z prawem i zgodne z obowiązującymi zasadami wszelkiego rodzaju nęciska na drapieżniki (szczególnie na lisy) przy ambonach lub w innych miejscach łowiska. Nęciska takie powinny służyć wyłącznie pozyskiwaniu drapieżników z wyłączeniem innych gatunków zwierzyny, w tym dzików.

Walka z kłusownictwem

[Do góry]

WALKA Z KŁUSOWNICTWEM

Na bieżąco należy prowadzić stałą walkę z wszelkimi przejawami kłusownictwa i innego szkodnictwa łowieckiego. Należy to czynić przede wszystkim poprzez stałą (nie tylko w weekendy) kontrolę poszczególnych rejonów obwodu łowieckiego, zdejmowanie wnyków i innych urządzeń kłusowniczych, a także poprzez natychmiastowe powiadamianie o tych faktach organów policji, a razie konieczności prokuratury. Każdy myśliwy powinien poczuć się strażnikiem łowieckim.
W celu realizacji powyższego zaleca się, aby wszystkie koła łowieckie organizowały corocznie na własnym terenie, w pierwszej połowie marca, akcje mające na celu ochronę zwierząt łownych. Akcje te powinny na stałe wejść do kalendarza działań na rzecz poprawy warunków bytowania zwierzyny. Działania te powinny być zakrojone na jak najszerszą skalę i prowadzone w ścisłej współpracy z ludnością wiejską, młodzieżą szkolną, przedstawicielami policji, straży pożarnej, ALP i in. Miejsce i zakres działań w danym roku muszą odbywać się wg wcześniej zaplanowanego scenariusza.


Pułpki tzw. żelaza	Wnyki zebrane w jednej z akcji

Współpraca z młodzieżą szkolną i społeczeństwem wiejskim

[Do góry]

WSPÓŁPRACA Z MŁODZIEŻĄ SZKOLNĄ I SPOŁECZEŃSTWEM WIEJSKIM

Jednym z podstawowych elementów statutowych PZŁ jest podnoszenie świadomości ekologicznej społeczeństwa. Do najważniejszych działań w tym zakresie należy zaliczyć, przede wszystkim, współpracę z młodzieżą szkolną, polegającą między innymi na:
- organizowaniu wszelkiego rodzaju prelekcji i pogadanek we wszystkich typach szkół (podstawowe, gimnazja, średnie). Uwzględnić przy tym trzeba wiek słuchaczy i tematykę, która powinna dotyczyć szeroko rozumianych zagadnień przyrodniczych powiązanych z łowiectwem np. biologii i ekologii zwierząt łownych, przyczyn istnienia i potrzeby funkcjonowania łowiectwa, programów ratowania przez myśliwych poszczególnych gatunków dawniej i dziś, zimowego dokarmiania itp.;
- organizowaniu wspólnych wyjazdów młodzieży z myśliwymi bezpośrednio w teren połączonych np. z zimowym dokarmianiem zwierzyny, zdejmowaniem wnyków, obserwacjami zwierzyny (zwłaszcza wiosną);
- organizowaniu zbiórki karmy budowy i naprawy urządzeń łowieckich (paśników, lizawek, budek dla kuropatw);
- organizowaniu dla poszczególnych lub wszystkich szkół położonych w obrębie danego obwodu łowieckiego, imprez przyrodniczych np. z okazji Dnia Ziemi, Światowego Dnia Ochrony Środowiska itp.;
- zapraszaniu na spotkania z młodzieżą "ciekawych" ludzi, mających szczególne osiągnięcia na niwie przyrodniczej;
- wspomaganiu szkół np. poprzez zakup sprzętu audiowizualnego, sportowego, pomocy dydaktycznych i książek przyrodniczych do ich bibliotek;
- organizowaniu zalesień i zadrzewień (zwłaszcza śródpolnych), przy okazji których można przeprowadzić pogawędki na temat znaczenia takich miejsc dla środowiska i bytujących w nim zwierząt;
- organizowaniu wycieczek dla młodzieży np. do muzeów przyrodniczych lub na wystawy czasowe, do kina, a także na wystawy i konkursy psów myśliwskich, zawodu strzeleckie i festiwale muzyki myśliwskiej.

Działania powyższe, może nie od razu, ale będą procentować w przyszłości. Trzeba pamiętać, aby podczas wszelkich spotkań obecny był opiekun z ramienia szkoły (nauczyciel), a także aby zabezpieczyć niezbędny transport, ubezpieczenie młodzieży i jak najdalej idącą opiekę zer strony myśliwych danego koła łowieckiego.

Współpraca z administracją publiczną i ALP

[Do góry]

WSPÓŁPRACA Z ADMINISTRACJĄ PUBLICZNĄ I ADMINISTRACJĄ LASÓW PAŃSTWOWYCH

Zakres tej współpracy jest bardzo szeroki i tematycznie rozbudowany. Nie wdając się w szczegóły, należy pamiętać o konieczności utrzymywania stałych, cyklicznych kontaktów i podejmowaniu daleko idącej współpracy, przede wszystkim:
1. z Administracją Lasów Państwowych - poza współpracą określoną prawem, należy podejmować dodatkowe działania, przede wszystkim:
- współuczestniczenie członków koła w zalesianiu i odnawianiu powierzchni leśnych;
- udzielanie daleko idącej pomocy w zakresie ochrony lasów przed pożarami i szkodnictwem leśnym (np. kradzieżą drewna);
- korzystanie kół łowieckich z materiału sadzeniowego, szczególnie służącego do zakładania zadrzewień i zakrzaczeń śródpolnych.
2. z administracją gmin, miast i gmin oraz miast - poza współpracą w zakresie szkód łowieckich (gmina musi być powiadomiona o miejscu składania wniosków o szacowanie szkód, a także jest szczeblem prowadzącym w tej sprawie mediacje) należy podejmować starania mające na celu:
- szeroką współpracę w zakresie ochrony przyrody oraz ochrony zwierzyny przed zdziczałymi psami i kotami;
- utrzymywanie stałych kontaktów z radami gmin, miast i gmin oraz miast, a także z sołtysami poszczególnych wsi w zakresie informowania mieszkańców o podejmowanych przedsięwzięciach przyrodniczych;
- współuczestniczenie w życiu gmin, np. występowanie ze sztandarami podczas uroczystości gminnych, organizowanie wystaw, festynów itp.
3. z organami policji i straży pożarnej - wszelkie kontakty powinny mieć na celu, przede wszystkim, dobro prowadzonej gospodarki łowieckiej i ochrony przyrody, a zatem powinny dotyczyć:
- wypracowania wspólnych działań mających na celu przeciwdziałanie kłusownictwu i innego typu szkodnictwu łowieckiemu;
- przeciwdziałania wiosennemu wypalaniu traw i niszczeniu w ten sposób lęgów ptaków oraz nowo narodzonych miotów ssaków.

Kontrola realizacji programu

[Do góry]

KONTROLA REALIZACJI PROGRAMU

Niniejszy program, opracowany na podstawie "Poradnika ..." i tabelarycznych programów złożonych do ZO PZŁ przez poszczególne koła, przyjęty do realizacji przez Zarząd Okręgowy PZŁ i zatwierdzony przez Okręgową Radę Łowiecką, otrzymują zarządy i komisje rewizyjne wszystkich kół łowieckich, organa okręgowe PZŁ i komisje problemowe (hodowla i kynologia) ORŁ w celu jego konsekwentnej realizacji. Bezpośrednią realizacją zajmować się będą, przede wszystkim, Zarząd Okręgowy PZŁ i zarządy kół łowieckich, przy fachowym doradztwie komisji hodowli zwierzyny i komisji kynologicznej ORŁ.
W celu realizacji kontroli realizacji tego programu na każdym szczeblu organizacyjnym zobowiązuje się:
1. Komisje rewizyjne wszystkich kół łowieckich - do przeprowadzania raz w roku szczegółowej kontroli działalności koła w zakresie realizacji tego programu, w każdym jego dziale, w odniesieniu do poszczególnych obwodów łowieckich dzierżawionych przez koło łowieckie.
2. Okręgową Komisję Rewizyjną PZŁ - do przeprowadzania raz w roku szczegółowej kontroli na szczeblu okręgowym i w wybranych kołach łowieckich w zakresie realizacji tego programu, w każdym jego dziale, w odniesieniu do całości okręgu.
3. Komisję Hodowli Zwierzyny ORŁ - do przeprowadzania w trakcie każdego roku szczegółowych kontroli, w miarę możliwości jak największej ilości kół łowieckich, w zakresie zagospodarowania poszczególnych obwodów łowieckich, planowania i realizacji wytycznych hodowlanych w odniesieniu do pozyskania zwierzyny, redukcji drapieżników itp. Oraz organizowania merytorycznych szkoleń hodowlanych, szczególnie dla łowczych kół łowieckich.
4. Komisję Kynologiczną ORŁ - do przeprowadzania w trakcie każdego roku szczegółowych kontroli w zakresie realizacji wskazań tegoż programu w odniesieniu do kynologii myśliwskiej oraz organizowania stosownych szkoleń kynologicznych, a także opracowywania wniosków i wdrażania w życie odpowiednich rozwiązań mających na celu pomoc dla kół łowieckich w zakresie kynologii.
5. Zarząd Okręgowy PZŁ - do prowadzenia stałego monitoringu i kontroli w zakresie wsztystkich zagadnień objętych programem, wydawania wytycznych, zaleceń, instrukcji itp., mających na celu pełną realizację tegoż programu.

Jednostkami wiodącymi w zakresie realizacji Programu są zarządy poszczególnych kół łowieckich na terenach dzierżawionych przez dane koło łowieckie obwodów. Na szczeblu okręgowym natomiast, jednostką wiodącą w tym zakresie jest Zarząd Okręgowy PZŁ.

Jednostkami wiodącymi w zakresie kontroli realizacji Programu w kołach łowieckich są komisje rewizyjne poszczególnych kół łowiecki.
Jednostkami wiodącymi w zakresie kontroli realizacji Programu w odniesieniu do kół łowieckich są: Zarząd Okręgowy PZŁ, Okręgowa Komisja Rewizyjna PZŁ i komisje hodowlana oraz kynologiczna ORŁ.
W odniesieniu do realizacji Programu na szczeblu okręgowym, jednostką wiodącą w zakresie kontroli jest Okręgowa Komisja Rewizyjna PZŁ.

Zadania rzeczowe oraz kosztorys działań na lata 2007-2013

[Do góry]

ZADANIA RZECZOWE ORAZ KOSZTORYS DZIAŁAŃ NA LATA 2007-2013

"Program rozwoju kuropatwy (Perdix perdix) na terenie szczecińskiego okręgu łowieckiego"
Polski Związek Łowiecki w Szczecinie

1. Środki własne.
1.1. Monitoring faunistyczny. Przeprowadzenie badań terenowych nad rozmieszczeniem i liczebnością kuropatwy, bażanta oraz kilku tzw. gatunków towarzyszących:
- marzec - kwiecień 2006 r.,
- listopad - grudzień 2006 r.,
- marzec - kwiecień 2007 r.,
- sierpień - wrzesień 2007 r.

Podsumowanie w formie map i tabel.

kwota: 2.000,00 zł

1.2. Redukcja drapieżników. Intensywne pozyskanie łowieckie lisów, jenotów, kun i norek na obszarach gdzie będzie prowadzona inwentaryzacja w ramach projektu.

kalkulacja: 20 obwodów łowieckich x 1.000,00 zł = 20.000,00 zł
kwota: 20.000,00 zł

1.3. Karma i opieka weterynaryjna.

kalkulacja: 20 obwodów łowieckich x 600,00 zł = 12.000,00 zł
kwota: 12.000,00 zł

1.4. Zakup obrączek.
kalkulacja: 2800 ptaków x 1,3 zł za 1 obrączkę = 7.200,00 zł
kwota: 7.200,00 zł - wraz z obrączkowaniem .

1.5. Transport zakupionych kuropatwa do miejsca przetrzymywania.
kwota: 2.000,00 zł (około 1000 km x 2,00zł/1km=2.000,00zł.)

1.6. Edukacja ekologiczna , a w tym :
- realizacja konkursów dla młodzieży terenów objętych programem.
- realizacja konkursów dla dziennikarzy publikujących tematy aktywnej ochrony przyrody. Kalkulacja : około 3.000.00 zł.
Kwota : 3.000,00 zł.

ŚRODKI WŁASNE RAZEM: 46.200,00 zł

2. Dotacja ZARZĄDU WOJEWÓDZTWA ZACHODNIOPOMORSKIEGO
2.1. Zagospodarowanie obwodów łowieckich. Założenie w terenie nowych powierzchni żerowiskowych dla kuraków polnych tzw. poletek, obszarów osłonowych tzw. remiz o powierzchni ok. 0,20 ha/obwód oraz podsypów. Zakup klatek do przewozu kuropatw.

kalkulacja: 20 obwodów łowieckich x 880 zł = 17.600,00 zł
kwota: 17.600,00 zł

2.2. Budowa wolier dla kuropatw. Budowa pomieszczeń do przetrzymywania ptaków od zakupu do wypuszczenia w terenie.(15IX-15III)
wartość materiałów- 4.000,00 zł + robocizna-2.000,00 zł.
kalkulacja: 20 obwodów łowieckich x 6.000,00 zł = 120.000,00 zł
kwota: 120.000,00 zł

2.3. Zakup kuropatw. Zakup dorosłych ptaków w celu aklimatyzacji (5 miesięcy) i wypuszczenie na wolność.
kalkulacja: 2.800 ptaków x 29 zł osobnik = 81.200,00 zł
kwota: 81.200,00 zł

RAZEM KOSZT DOTACJI :218.800,00 ZŁ.

OGÓŁEM KOSZT PROJEKTU: 265.000,00 ZŁ

"Program rozwoju zająca szaraka (lepus europaeus) na terenie "szczecińskiego okręgu łowieckiego"
Polski Związek Łowiecki w Szczecinie

1. Środki własne.
1.1. Monitoring faunistyczny. Przeprowadzenie badań terenowych nad rozmieszczeniem i liczebnością zająca szaraka oraz gatunków mających związek z liczebnością zająca szaraka.
- marzec - kwiecień 2006 r.,
- listopad - grudzień 2006 r.,
- marzec - kwiecień 2007 r.,
- sierpień - wrzesień 2007 r.

Podsumowanie w formie map i tabel, określenie przyrostu zrealizowanego.

kwota: 2.000,00 zł

1.2. Redukcja drapieżników. Intensywne pozyskanie łowieckie lisów, jenotów, kun i norek na obszarach gdzie będzie prowadzona inwentaryzacja w ramach projektu.

kalkulacja: 20 obwodach łowieckich x 1.000,00 zł = 20.000,00 zł
kwota: 20.000,00

1.3. Karma i opieka weterynaryjna.

kalkulacja: 2 obwody łowieckie x 5.000,00 zł = 10.000,00 zł
kwota: 10.000,00 zł -kalkulacja oparta na szacunku.

1.4. Znakowanie młodego pokolenia- uzyskanego przyrostu .
kalkulacja: około 150 szt. Młodzieży x 2 zł za 1 sztukę = 300,00 zł
kwota: 300 zł

1.5. Transport zakupionych zajęcy do miejsca przetrzymywania.
kalkulacja : około 1400 km. X 2 zł/1km.=2.800,00zł.
kwota: 2.800,00 zł

1.6. Nadzór, opieka, dokarmianie.
kalkulacja : 365 dni x 4 godz. = 1460 godz. x 5 zł/godz.=7.300,00 zł.
kwota : 7.300,00 zł

1.7. Szkolenie opiekunów zagród.
kalkulacja: 2 osoby x 400 zł/osobę= 800,00 zł.
Kwota: 800,00 zł

ŚRODKI WŁASNE RAZEM: 43.200,00 zł

2. Dotacje ZARZĄDU WOJEWÓDZTWA ZACHODNIOPOMORSKIEGO

2.1. Zagospodarowanie obwodów łowieckich. Założenie w terenie nowych powierzchni żerowiskowych dla zajęcy tzw. poletek, obszarów osłonowych tzw. remiz o powierzchni ok. 0,20 ha/obwód oraz podsypów. Wykonanie klatek do przewozu zajęcy,ustawienie lizawek ,karmików.

kalkulacja: 2 obwody łowieckie x 1500 zł = 3.000,00 zł
kwota: 3.000,00 zł

2.2. Budowa zagrody dla stada -matecznik-
Budowa w terenie dwóch zagród do kontrolowanej hodowli zająca
każda po 10 ha.
Kalkulacja : na jeden obwód.
- materiały - słupki ogrodzeniowe dąb długość -3m,, koszt na1mb.grodz=3 zł.
- siatka o oczkach 5x5cm ,wysokość- 2mb .----/-- 1mb. grodz.= 6 zł.
- siatka o oczkach 2x2 cm, wysokość 1mb. ----/-- 1mb. grodz.= 12 zł.
- robocizna + transpory - ----/--1mb. grodz. =5 zł.
Długość ogrodzenia około 1500mb x 26 zł =39.000,00 zł.x 2obwody=78.000,00zł
Kwota: 78.000,00 zł

2.3. Zakup zajęcy . Zakup dorosłych zajęcy - (stado podstawowe) do hodowli w zagrodach.
kalkulacja: po około 30 szt. na 1 zagrodę x 2=60szt.x 320 zł/szt.=19.200,00 zł
kwota: 19.200,00 zł

2.4. Zagospodarowanie zagród. - Posadzenie drzew owocowych oraz krzewów na pow. około 4ha.
kalkulacja :materiały+ robocizna+ transport= 4tyś drzew i krzewów x 1000zł/1000szt.=4.000,00zł
-Uprawa polowa na pozostałej części zagrody zbóż, roślin okopowych tj. na pow. 6ha. x materiały i usługi śr./1ha.1000zł=6.000,00zł
koszt łączny zagospodarowania dwóch zagród wynosi 20.000,00zł
kwota r-m:20.000,00zł

RAZEM KOSZT DOTACJI : 120.000,00 zł

ŁĄCZNY KOSZT PROJEKTU: 163.200,00 zł

"Program rozwoju dzikiego królika (oryctolagus cuniculus) na terenie szczecińskiego okręgu łowieckiego"

1. Środki własne.
1.1. Monitoring faunistyczny. Przeprowadzenie badań terenowych nad rozmieszczeniem i liczebnością królików i tzw. gatunków towarzyszących:
- marzec - kwiecień 2006 r.,
- listopad - grudzień 2006 r.,
- marzec - kwiecień 2007 r.,
- sierpień - wrzesień 2007 r.

Podsumowanie w formie map i tabel.
kwota: 1.000,00 zł

1.2. Redukcja drapieżników. Intensywne pozyskanie łowieckie lisów, jenotów, kun i norek na obszarach gdzie będzie prowadzona inwentaryzacja w ramach projektu.
kalkulacja: 11 kół łowieckich x 1.000,00 zł = 11.000,00 zł
kwota: 11.000,00 zł

1.3. Karma i opieka weterynaryjna.
kalkulacja: 11 kół łowieckich x 600,00 zł = 6.600,00 zł
kwota: 6.600,00 zł

1.4. Transport zakupionych królików do miejsca przetrzymywania.
Kalkulacja : około 600km.x 2 zł/1km.= 1.200,00zł
kwota: 1.200,00 zł

1.5. Nadzór i opieka oraz dokarmianie .
kalkulacja : 365 dni x 1godz/zagrodę x 11 zagród =4015 godz. x 5 zł=20.075,00zł
kwota :20.075,00zł

ŚRODKI WŁASNE RAZEM: 39.875,00 zł

2. Dotacja ZARZĄDU WOJEWÓDZTWA ZACHODNIOPOMORSKIEGO

2.1. Zagospodarowanie obwodów łowieckich. Założenie w terenie nowych powierzchni osłonowych tzw. remiz o powierzchni ok. 0,10 ha/obwód w miejscach wysiedleń ( miejscach preferowanych przez królika tj. nie użytkowanych skarpach jarach wąwozach). Zakup klatek do przewozu królików.

kalkulacja: 11 kół łowieckich x 880 zł = 8.800,00 zł
kwota: 8.800,00 zł

2.2. Zakup królików. Zakup dorosłych królików w celu hodowli w 11 zagrodach z przeznaczeniem na wsiedlenia w łowiska.
kalkulacja: po 8 szt. królików na zagrodę x 11 obwodów=88 szt. x 50 zł/szt.=4.400,00
kwota: 4.400,00 zł

2.3 Budowa zagród. dla stad podstawowych -mateczniki-
budowa w terenie 11 zagród do kontrolowanej hodowli królika każda po 150m2 i 50mb dł. ogrodzenia.
Kalkulacja na jedną zagrodę :
-materiały- słupki ogrodzeniowe dąb dł. 3mb. koszt na 1mb. grodz.=3zł
- siatka o oczkach 5x5cm. wys.2mb.--------/-------------- =6 zł
- siatka o oczkach 2x2cm. wys.1mb.--------/-------------- =12zł
- robocizna + transport --------/--------------=5zł
Długość ogrodzenia 50mb x 11obw.= 550mb ogrodz.x26zł/1mb= 14.300,00zł
Kwota: 14.300,00zł

RAZEM KOSZT DOTACJI 27.500,00 zł

ŁĄCZNY KOSZT PROJEKTU 67.375,00 zł

Zakończenie

[Do góry]

ZAKOŃCZENIE

Niniejszy Program ma na celu, przede wszystkim, unormowanie podejmowanych działań hodowlano-ochronnych w zakresie zwierzyny drobnej. Jest on niczym innym, jak praktycznie technicznym zaadoptowaniem zaleceń i wskazań Poradnika zagospodarowania łowisk polnych i gospodarowania podstawowymi gatunkami zwierzyny drobnej. Nie stanowi on zatem kompendium wiedzy w tym zakresie i dlatego też nie obejmuje np. spraw związanych z gromadzeniem odpowiednich ilości karmy do dokarmiania zwierzyny (str. 29-33 Poradnika) lub kalendarza wykonywania wymaganych przedsięwzięć w łowisku (str. 151-155 Poradnika). Dlatego też musi być on realizowany w ścisłym powiązaniu z tym Poradnikiem. Od tego, w jaki sposób i w jakim zakresie zostaną zrealizowane wskazania tego Programu w poszczególnych kołach łowieckich, zależeć będzie w prostej linii zarówno stan liczebny poszczególnych gatunków zwierzyny drobnej, jak i zadowolenie myśliwych z uprawienia łowiectwa.

O niezbędności Programu niech jednoznacznie świadczy aktualny poziom jakości środowiska bytowania poszczególnych gatunków zwierzyny oraz ich liczebność. Czy można ten stan rzeczy zmienić? Okazuje się, że tak. Udowodniły już to te z kół łowieckich, które podjęły i z dużym zaangażowaniem realizują np. program ratowania kuropatwy, introdukcji dzikich królików, prawidłowe i planowe zagospodarowanie obwodów, planowe i odpowiednio nasilone pozyskiwanie drapieżników i in. Potrzebą chwili jest obligatoryjne włączenie się w te przedsięwzięcia wszystkich kół łowieckich. Przyroda jest olbrzymim konglomeratem naczyń połączonych, ściśle od siebie współzależnych. Poszczególne obwody muszą zatem być, mniej więcej w podobny sposób zagospodarowane, a by jedne nie stanowiły swoistej "pompy ssącej", a drugie "pompy tłoczącej". Dlatego też wszystkie koła łowiecki są zobowiązane niniejszy Program realizować zgodnie z wytycznymi merytorycznymi, co będzie też przejawem koleżeństwa i dobrosąsiedzkich stosunków wobec sąsiednich obwodów, dzierżawionych przez sąsiednie koła łowieckie. Jeżeli zależności, o których mowa będą dobrze zrozumiane, na efekty nie będzie trzeba zbyt długo czekać. Wszyscy ich doświadczymy. I niech to będzie życzeniem, złożonym przez autorów niniejszego opracowania, wszystkim kołom łowieckim i ich członkom.

[Do góry]