Od zarania naszych dziejów człowiek byt zainteresowany przyrodą i żyjącą obok ludzi zwierzyną, mięsem jako źródłem pożywienia, skórami jako odzieniem oraz pazurami, kłami i porożem jako dowodami łowieckich zwycięstw, odwagi i umiejętności łowieckich. Trofea łowieckie byty materiałem na narzędzia a także ozdoby strojów. Czaszki i poroża często służyły plemiennym szamanom jako atrybuty tajemnych praktyk. Cenione przez myśliwych trofea to poroża: rosochy łosi, wieńce jeleni, łopaty danieli, parostki rogaczy saren, ślimy muflonów oraz oręż dzików, skóry i czaszki dużych drapieżników: wilków i rysi. Cenione są również skóry lisów i kun oraz piżmaków jako ozdoba naszych pań w postaci pięknych futerek, kołnierzy i czapek.
W obecnych czasach trofea łowieckie są cenną łowiecką zdobyczą i wspaniałą pamiątką przeżyć łowieckich, a przede wszystkim świadectwem prawidłowości gospodarki populacjami zwierzyny łownej, prowadzonej od wielu już lat przez myśliwych. Z trofeami łączą się często wartości ponad materialne - osobiste cudowne przeżycia, rozterki kiedy podejmowaliśmy decyzje o strzale do upatrzonej sztuki zwierzyny, rozważając czy np. wspaniały rogacz powinien jeszcze żyć w łowisku i przedłużać swe cechy w następnych pokoleniach, czy też jest już uwsteczniającym się rogaczem łownym, który najlepsze chwile życia ma już za sobą. W tym miejscu warto wspomnieć o- trwającym od wielu lat współzawodnictwie myśliwych w hodowli zwierzyny dla zdobycia najlepszych trofeów.

Na terenie Pomorza Zachodniego żyją następujące gatunki zwierzyny łownej: nieliczne łosie, silna populacja jelenia europejskiego i sarny oraz niewielka populacja danieli. Bardzo silna jest populacja dzika. Z pośród drapieżników niewielka populacja wilka i duża populacja lisa oraz powiększająca się z roku na rok populacja jenota. Na niektórych terenach występują także borsuki.

Zachodniopomorscy myśliwi działania hodowlane rozpoczęli bezpośrednio po zakończeniu zawieruchy wojennej. Zwierzostan był znacznie przetrzebiony, stan jeleni i saren byt niski. Grono myśliwych, którzy mieli odbudować straty również było nieliczne. Mimo znacznych trudności organizowane były pierwsze koła łowieckie, które zakładali przedwojenni nemrodzi, przybyli na ziemie zachodnie z różnych części Polski. Początki były niezmiernie trudne ze względu na trudny dostęp do broni myśliwskiej i ograniczenia wynikające ze zmian ustrojowych. Mimo to rozwój gospodarki łowieckiej był zauważalny, między innymi dzięki zaangażowaniu samych myśliwych i dobrej współpracy z administracją leśną. Wieloletnie działania hodowlane przyniosły efekty w postaci zwiększenia się populacji zwierzyny płowej, najpierw saren, a następnie jeleni.

Myśliwi polując zdobywali - tak cenne myśliwskiej duszy - trofea łowieckie. Początkowo nieliczne trofea były wyceniane tylko przy okazji organizowania wystaw łowieckich, na których te trofea prezentowano.

Nad prawidłowością wykonywanych odstrzałów i wyceną pozyskanych trofeów czuwają komisje wyceny trofeów, działające przy PZŁ wspólnie z administracją Lasów Państwowych. 

Pierwsze oficjalne wyceny trofeów łowieckich wg międzynarodowej punktacji CIC (Conseil International de la Chasse) przeprowadzono w grudniu 1982 roku. Następne oceny prowadzono już prawie co roku.

Oceny tej dokonywali nasi koledzy myśliwi wchodzący w skład komisji wyceny trofeów: Marian Jasiński, Feliks Antoniewicz, Edward Smoczek, Janusz Surwiłło, Eugeniusz Klucznik, Stanislaw Kolasiński, Michał Wawryk, Ireneusz Kiryk, Ferdynand Ryszka, Marian Płonka, Waldemar Łaskawiec, Elżbieta Grzelak, Zdzisław Świderski, Bronislaw Putkowski, Zbigniew Szyszyło,  Wiesław Dobrzeniecki, Zbigniew Kałużny, Marek Biniecki, Andrzej Pyrczek. 

Ogrom pracy wykonanej przez komisje wyceny najlepiej obrazuje zestawienie trofeów medalowych pozyskanych przez myśliwych w latach 1950-2010, które przedstawia tabela:

W latach od 1950 do 2011 na terenach łowieckich obecnego województwa zachodnio-pomorskiego oceniono łącznie 1373 trofea łowieckie, w tym: najwięcej ocenianych medalowych trofeów dotyczyło wieńców jelenia europejskiego 774 szt. co stanowi 56%, parostki saren w ilości 153 szt. stanowiły 11,5%, oręż dzików w ilości 361 szt. co stanowi 26% ogólnej ilości trofeów. Łopaty daniela i trofea wilcze dotyczyły wyceny pojedynczych sztuk. W tym miejscu należy zaznaczyć, że nie są to wszystkie pozyskane trofea medalowe zwierzyny łownej, gdyż część ich nie trafiła do wyceny z różnych przyczyn. Szczególnie dotyczy to oręża dzików, który ze względu na niewłaściwe zabezpieczenie uległ uszkodzeniu.

Cieszy duża ilość przedstawionych do wyceny medalowych wieńców jeleni, co świadczy o dobrej jakości ich populacji. Oczywiście nie możemy porównywać się jeszcze do znacznie silniejszych populacji jeleni mazurskich i karpackich.

Udział medali w poszczególnych kruszcach dla gatunków zwierzyny przedstawia tabela:

 
 Zestawienie zbiorcze trofeów medalowych z lat 1950 -2011 stan na 31 marzec 2011

Największą ilość dobrych trofeów zdobyto w ostatnich 20 latach. Jest to dowodem właściwie prowadzonej gospodarki populacjami zwierzyny i świadectwem poprawy jakości populacji zwierzyny łownej

 

Jeleń europejski  
    Trofeum z byka jelenia stanowi jego poroże zwane wieńcem, dodatkowym trofeum są grandle (dwa szczątkowe kły z górnej szczeki) i czasami skóra. Przy ocenie punktowej wieńców jeleni szczególną uwagę zwraca się na moc poroża, o czym świadczą tzw. punkty pomiarowe, które stanowią 90% ogólnej ilości pkt. Punkty te przyznaje się za: długość tyk i ich grubość oraz rozłogę wieńca (największa wewnętrzna odległość tyk do ich długości), ciężar poroża netto. Ważnym elementem wyceny jest także ilość, długość i regularność rozłożenia odnóg. Piękność wieńca uzależniona jest od jego uperlenia, barwy wielkości i kształtu koron oraz zakończenia odnóg.

Punktacja medalowa za wieńce jelenia europejskiego jest następująca:                                                                             

                                                                                                                                                                    

 Najlepszy wieniec jelenia - wyceniony na 233,88 pkt - został zdobyty w 1988 r. w Nadleśnictwie Resko. Najlepsze wieńce zostały pozyskane w latach 1988-1993. Najlepsza część populacji jeleni skupia się na terenie nadleśnictw” Resko. Łobez, Dobrzany, Rokita.

Sarna
     Trofeum z rogacza sarny jest jego poroże zwane parostkami. W wycenie parostków saren decydującymi elementami pomiarowymi są: długość tyk, ciężar netto i objętość parostków (ustalana przez ważenie poroża zanurzonego w wodzie), rozłoga parostków (pkt przydzielane wg procentu rozstawu do długości tyk). Punkty za piękno dodaje się za ubarwienie, uperlenie i zakończenie odnóg oraz za kształt parostków.

Punktacja medalowa za parostki saren jest następująca:

                                                                                                                                                                 
                                                                                     

Podobnie jak w populacji jeleni, również populacja saren stopniowo się rozwijała i po­prawiała się jej jakość. Ilość zdobywanych trofeów medalowych również rosła.

Z przedstawionego wykresu widać, że dato się zauważyć załamanie w pozyskaniu medalowych parostków saren w latach 1981-1990. Najbogatsze w trofea medalowe w okazały się ostatnie lata 1991-2001. Najlepsze parostki wycenione na 164,67 pkt pozyskano w 1994 roku, drugie miejsce zajmują parostki wycenione na 163,17 pkt pozy­skane w 1949 roku w obwodach łowieckich w Nadleśnictwie Dobrzany. Dobra populacja sarny występuje również w Nadleśnictwach: Kliniska, Łobez, Nowogard, Resko, Myślibórz i Choszczno. 

Dzik 
     Zasadnicze trofeum z dzika, zwane orężem stanowią jego kły, składające się z pary szabel wyrastających z dolnej szczęki i pary fajek, które wyrastają z górnej szczęki. Szable i fajki stykają się i trąc o siebie na krawędzi styku wykształcają tzw. szlif. Dodatkowymi trofeami są skóra i szczecina wydarta odyńcowi ze skóry na karku tam jest najdłuższa - pędzel ze szczeciny zakłada się w ozdobnej tulei za opaskę kapelusza.
W wycenie oręża dzików decydującymi elementami punktacji pomiarowej są: długość i szerokość szabel, obwód fajek, które obejmują ponad 95% pkt. Punkty dodatkowe za piękno szabel i fajek (ich odymienie - barwa) dodaje w maksymalnej wysokości 5 pkt. Za niedostateczne szlify szabel i ich asyme­trię potrąca się do 6 pkt, za asymetrię fajek i dysproporcję między szablami i fajkami można potrącić dalsze 4 punkty.

Punktacja medalowa za trofeum dzika jest następująca:

 

  Wybierz kategorie rankingu trofeów  z listy i naciśnij "zobacz"